Materialien zur Geschichte und Statistik des Kirchen und Schulwesens der ev.-luth. Gemeinden in Russland

Fundamentalne dzieło statystyczno-historyczne poświęcone Kościołowi Ewangelicko-Luterańskiemu w Imperium Rosyjskim. Autor, Eduard Heinrich von Busch (1811–1887), był nauczycielem i wychowawcą synów wielkiego księcia Konstantego, późniejszym radcą dworu, opracował monografię jako jeden z inicjatorów i dyrektor Kasy Wspierania Gmin Ewangelicko-Luterańskich w Rosji. Choć praca dotyczy struktur kościelnych w Imperium Rosyjskim, z polskiej perspektywy stanowi bezcenne źródło do dziejów ewangelicyzmu na obszarze późniejszych wschodnich rubieży II Rzeczypospolitej (obejmując m.in. gubernie grodzieńską, wileńską, mińską i wołyńską oraz ośrodki takie jak Białystok, Supraśl, Grodno i Wilno). Praca zawiera niezwykle szczegółowe dane dotyczące liczebności wiernych, organizacji parafii i filiałów oraz funkcjonowania szkolnictwa. Do tomu dołączona jest olbrzymia, rozkładana mapa wielobarwna przedstawiająca podział na osiem okręgów konsystorskich.

Proweniencja: Na karcie przedtytułowej rękopiśmienny wpis w języku niemieckim potwierdzający, że egzemplarz stanowił dar od samego autora.